De woorden van de piepjonge fysiotherapeut hangen even in de lucht. Ik lig op de behandeltafel en voel een lichte irritatie opborrelen. Op mijn leeftijd? Wat bedoelt hij daar precies mee? In mijn hoofd ben ik nog steeds 28. Oké, misschien 35 op een slechte dag. Maar zeker niet oud genoeg om in de categorie ‘langzaam herstel’ te vallen.
Mijn eerste impuls is om in de verdediging te schieten. Om hem te vertellen dat ik altijd actief ben geweest, dat ik gezond eet, dat ik nog prima mee kan met de jongere generatie. Maar ik slik mijn woorden in en kijk hem aan. Hij zegt het zonder oordeel. Het is gewoon een feit. Mijn lichaam heeft nu eenmaal meer tijd nodig om te herstellen dan twintig jaar geleden. Het is geen waardeoordeel, geen aanval op mijn identiteit. Gewoon een realiteit waar ik mee te dealen heb. En daar, op die behandeltafel, realiseer ik me iets belangrijks.
Mijn frustratie komt niet voort uit het feit dat mijn herstel langer duurt. Mijn frustratie komt voort uit mijn verwachting dat het sneller zou moeten gaan. Ik wil dat mijn lichaam zich gedraagt zoals het altijd heeft gedaan. Maar de realiteit is anders.
En zolang ik blijf vechten tegen die realiteit, blijf ik gefrustreerd.
De realiteit accepteren om vooruit te komen
Dit inzicht is niet alleen relevant voor mijn blessure, maar ook voor veranderprocessen in organisaties. Vaak zie ik teams en individuen worstelen met een vergelijkbare frustratie. Ze willen dat de verandering sneller gaat, soepeler verloopt, minder weerstand oproept. Ze willen dat de organisatie zich gedraagt zoals zij denken dat het zou moeten. Maar de realiteit is anders. Een organisatie die jarenlang op een bepaalde manier heeft gewerkt, verandert niet van de ene op de andere dag. Mensen hebben tijd nodig om nieuwe werkwijzen te omarmen.
Systemen en structuren zijn vaak nog ingericht op de oude situatie. En dat kan enorm frustrerend zijn, vooral voor degenen die de verandering trekken. Wat ik vaak zie, is dat mensen blijven hangen in die frustratie. Ze blijven zich verzetten tegen de realiteit, blijven hopen dat het sneller zal gaan, blijven proberen om de verandering te forceren.
Maar net zoals mijn lichaam niet sneller herstelt door mijn frustratie, zal een organisatie niet sneller veranderen door te blijven vechten tegen wat er nu is.
Kleine stappen in de goede richting
Wat wél werkt, is accepteren waar je nu staat en van daaruit kijken naar wat wél mogelijk is. In plaats van te focussen op het einddoel en hoe ver je daar nog vanaf bent, kun je kijken naar de kleine stappen die je vandaag al kunt zetten.
Voor mijn blessure betekent dat: niet gefrustreerd raken omdat ik nog geen 20 km kan wandelen, maar blij zijn dat ik weer zonder pijn kan lopen.
Voor een organisatie betekent dat: niet gefrustreerd raken omdat de hele cultuur nog niet veranderd is, maar waarderen dat een klein team al enthousiast aan de slag is gegaan met de nieuwe werkwijze.
Het mooie is: kleine stappen zorgen voor beweging. En beweging zorgt voor momentum. Als je blijft hangen in frustratie, sta je stil. Maar als je accepteert waar je nu bent en kijkt naar wat wél kan, kom je vooruit. Misschien niet zo snel als je zou willen, maar wel in de juiste richting.
Eigenaarschap pakken binnen de realiteit
Een van de grootste uitdagingen binnen veranderprocessen is dat mensen het gevoel hebben dat ze geen invloed hebben. Dat de verandering hen overkomt en dat ze er weinig aan kunnen doen. Maar als je accepteert waar je nu staat en kijkt naar wat wél mogelijk is, vergroot je je eigen invloed.
Je kunt misschien niet in één keer de hele organisatie veranderen, maar je kunt wel invloed uitoefenen op je eigen team. Je kunt misschien niet alle weerstand wegnemen, maar je kunt wel in gesprek gaan met collega’s en hun zorgen serieus nemen.
Je kunt misschien niet meteen het einddoel bereiken, maar je kunt wel een eerste stap zetten. Door te focussen op wat wél kan, neem je eigenaarschap over de verandering. Je wordt niet langer iemand die wacht tot de verandering ‘klaar’ is, maar iemand die actief bijdraagt aan de beweging. En dat maakt een wereld van verschil.
De kracht van acceptatie
Terug naar de fysiotherapeut. Sinds dat moment op de behandeltafel ben ik anders naar mijn herstel gaan kijken. Ik ben gestopt met vechten tegen de realiteit en ben me gaan richten op wat wél mogelijk is. En dat heeft niet alleen mijn frustratie verminderd, maar ook mijn vooruitgang versneld.
Hetzelfde geldt voor veranderprocessen. Hoe sneller je accepteert waar je nu staat, hoe sneller je kunt kijken naar wat wél kan. En hoe sneller je in beweging komt, hoe groter de kans dat je uiteindelijk daar komt waar je wilt zijn.
Dus de volgende keer dat je gefrustreerd raakt over een verandering die niet snel genoeg gaat, stel jezelf dan deze vraag: wat is de realiteit op dit moment? En welke kleine stap kan ik vandaag al zetten om vooruit te komen?
Want verandering begint niet met vechten tegen wat er is.
Verandering begint met accepteren waar je nu staat en van daaruit in beweging komen.